We zien dat kinderen en volwassenen soms te lang moeten wachten op passende bescherming of hulp. Dat is ernstig. Achter iedere melding bij Veilig Thuis zit een mens in een kwetsbare situatie. Wanneer signalen van huiselijk geweld of kindermishandeling niet snel genoeg leiden tot veiligheid, moeten we daar eerlijk over zijn: dat brengt risico’s met zich mee. Veiligheid van kinderen en volwassenen moet altijd voorop staan.
Huiselijk geweld en kindermishandeling spelen zich vaak af achter gesloten deuren. Daardoor blijven signalen soms lange tijd verborgen en ontwikkelen situaties zich geregeld over langere tijd. Soms is sprake van langdurige angst, controle, vernedering of geweld binnen gezinnen, terwijl dit voor de buitenwereld nauwelijks zichtbaar is. Kinderen zwijgen uit loyaliteit, angst of omdat zij gewend raken aan een onveilige situatie. Slachtoffers houden geweld verborgen uit schaamte, afhankelijkheid of dreiging. Dat vraagt professionals die zorgvuldig kijken, doorvragen, patronen herkennen, risico’s kunnen inschatten en signalen van verschillende betrokkenen met elkaar verbinden. En die zorgen niet te snel loslaten wanneer veiligheid onzeker blijft.
Juist daarom is het essentieel om altijd met kinderen zelf in gesprek te gaan. Niet als formaliteit, maar om te begrijpen wat een kind ziet, voelt en meemaakt. Veilig Thuis blijft investeren in kennis en vaardigheden die nodig zijn om signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling eerder te herkennen, patronen beter te duiden en moeilijke gesprekken zorgvuldig te voeren.
Druk neemt toe
Veilig Thuis ziet de druk op de organisatie én op de hele keten dagelijks toenemen. Het aantal adviesvragen en meldingen stijgt al jaren. Ook het aantal acute situaties neemt toe. Tegelijk kampen gemeenten, jeugdbescherming, ggz, lokale teams en zorgaanbieders met grote personeelstekorten en wachtlijsten. Daardoor blijven gezinnen langer in beeld bij Veilig Thuis en duurt het vaker te lang voordat passende hulp beschikbaar is.
Iedere melding die bij Veilig Thuis binnenkomt wordt direct beoordeeld op acute onveiligheid. In crisissituaties wordt dezelfde dag gehandeld. Maar we zien ook dat wettelijke termijnen voor het afronden van veiligheidsbeoordelingen in niet-acute situaties onder druk staan. Dat is ernstig en vraagt verbetering. Niet iedere melding betekent dat mishandeling is vastgesteld, maar iedere melding vraagt wel om een zorgvuldige beoordeling van veiligheid.
Samenwerking is essentieel
Veilig Thuis heeft een wettelijke taak in het beoordelen van veiligheid, het doen van onderzoek, het verbinden van informatie, het inzetten van vervolgstappen en het monitoren van risico’s. Van Veilig Thuis mag worden verwacht dat signalen zorgvuldig worden beoordeeld, risico’s in beeld worden gebracht en dat waar nodig wordt opgeschaald. Tegelijk kunnen wij veiligheid niet alleen organiseren.
Daarbij is samenwerking tussen zorg en straf essentieel. Ernstige onveiligheid vraagt soms niet alleen hulpverlening, maar ook begrenzing, bescherming en opschaling. We moeten als systeem stoppen met het verspreiden van verantwoordelijkheid over te veel schakels en overlegtafels. Kinderen verdwijnen niet alleen uit beeld doordat signalen gemist worden, maar ook doordat niemand tijdig regie neemt op de veiligheid. Daarom is het nodig om sneller gezamenlijk op te trekken, met kortere lijnen tussen zorg, politie en justitie en duidelijkere regie op veiligheid.
Dat vraagt ook iets van Veilig Thuis zelf. We moeten transparant zijn over waar het beter moet, blijven investeren in onze kennis van huiselijk geweld en kindermishandeling, en scherper kijken naar de vraag of kinderen en volwassenen écht veilig zijn. Niet alleen naar processen of protocollen. Het vraagt om een andere manier van samenwerken. Minder denken vanuit losse organisaties en meer vanuit gezamenlijke verantwoordelijkheid voor veiligheid. Dat betekent: sneller informatie verbinden, eerder gezamenlijk optrekken met zorg en straf, minder overdrachten tussen organisaties, duidelijkere regie per gezin en vasthouden totdat veiligheid voldoende stabiel is.
We zien in de praktijk wat wél werkt. Professionals weten elkaar steeds beter te vinden. Er wordt eerder advies gevraagd. Signalen worden vaker eerder gedeeld, waardoor geweld sneller zichtbaar wordt. Op veel plekken werken zorg, politie, justitie en gemeenten intensiever samen om ernstige situaties eerder te herkennen en sneller in te grijpen.
Grote maatschappelijke opdracht
De maatschappelijke opdracht is groot. Daarom moeten we blijven bouwen aan een systeem waarin kinderen en volwassenen kunnen rekenen op tijdige bescherming, duidelijke regie en passende hulp. Dat vraagt niet alleen iets van organisaties, maar van ons allemaal: blijven kijken, signalen serieus nemen en niet wegkijken wanneer het thuis onveilig is.
