Angst en onveiligheid, ook na het geweld
Bij Veilig Thuis zien we dagelijks hoe langdurige onveiligheid, vaak in de vorm van dwingende controle, kan escaleren tot ernstig of fataal geweld. Kinderen groeien in deze situaties op in een klimaat van angst en onveiligheid en dragen, ook na het geweld, een zware en vaak onzichtbare last.
Het kindperspectief centraal
Veilig Thuis pleit voor het structureel en veilig horen van kinderen. Wetenschappelijk onderbouwde methoden, zoals het NICHD-interview, maken het mogelijk om kinderen op een niet-sturende manier te laten vertellen over hun ervaringen en veiligheid. Landelijke en structurele implementatie van deze werkwijze binnen Veilig Thuis is nodig om het kindperspectief consistent te borgen.
Herstelgerichte zorg is geen bijzaak
Langdurige blootstelling aan dwingende controle kan bij kinderen blijvende schade veroorzaken. Herstelgerichte zorg is daarom een essentieel onderdeel van duurzame bescherming en preventie. Zonder passende ondersteuning is het risico op herhaling en intergenerationele overdracht groot.
Dwingende controle vraagt om andere keuzes
In de praktijk blijkt dat wat aanvankelijk wordt gezien als een complexe scheiding, bij nadere analyse regelmatig een situatie is van structureel, eenzijdig geweld. Wanneer dwingende controle niet wordt herkend en onterecht wordt benaderd als een communicatieprobleem, blijven ernstige veiligheidsrisico’s voor kinderen en slachtoffers bestaan, ook na een formele scheiding.
Beslissingen over omgang en verblijf hebben in deze fase grote en soms onomkeerbare gevolgen. Het is daarom essentieel dat deze beslissingen worden gebaseerd op een feitengerichte analyse van patronen van geweld en controle, en niet op momentopnames of aannames van gelijkwaardigheid tussen ouders. De bescherming van kinderen vraagt om nauwe samenwerking tussen zorg, strafrecht en familierecht.
Veiligheid voorop
Veilig Thuis werkt binnen het Landelijk Netwerk Zorg-Straf samen vanuit de aanpak Veiligheid voorop, waarbij feiten, signalen en patronen leidend zijn. Alleen door deze ketens duurzaam te verbinden, kunnen risico’s tijdig worden beperkt en kinderen daadwerkelijk worden beschermd. Het is belangrijk om landelijke kaders en middelen vrij te maken, omdat er te veel regionale verschillen zijn.
Oproep aan de commissie
In de notitie die is opgesteld voor het rondetafelgesprek vraagt het Landelijk Netwerk Veilig Thuis onder meer om:
- structurele borging van feitengerichte besluitvorming en het kindperspectief;
- ketenbrede expertise over dwingende controle;
- betere verbinding tussen zorg- en strafrechtelijke besluitvorming;
- herstelgerichte zorg als vast onderdeel van bescherming;
- landelijke uniformiteit in uitvoering, om ongelijkheid tussen regio’s te voorkomen.
Door feiten, signalen en patronen van dwingende controle leidend te maken en het kindperspectief structureel te borgen, kan de veiligheid van kinderen en slachtoffers duurzaam worden versterkt.
